ÇOCUKLAR İÇİN GÜVENLİ İNTERNET

İnternet nedir? 

İnternet, bütün dünyadaki bilgisayarların elektronik ortamda birbirlerine bağlandığı sanal bir bilgi paylaşım ve iletişim ortamıdır. Elektronik posta yoluyla haberleşilebilir. Görsel veya işitsel yollarla tanıdık veya tanımadık kişilerle iletişim kurulabilir. World Wide Wed (www) aracılığıyla bilgi, belge, resim, görüntü dosyaları paylaşılabilir. 

Çocuğum interneti nasıl kullanıyor? 

Çocuk ve gençler interneti mesajlaşmak, gezinmek, oyun oynamak, bilgi edinmek, anında sohbet etmek, resim, müzik veya metin belgeleri bulmak, indirmek veya değiş tokuş etmek için kullanır. Bunlar arasında internette gezinme, okul arkadaşları ile anında veya elektronik posta ile mesajlaşma, okulda verilen ödevler ile ilgili araştırma yapma   gibi kullanımlar ilk sırada yer alır.

 İnternette İyi ve Doğru Şeyler Nedir? 

İnternet bilgi ihtiyacını karşılamak için muazzam bir kaynaktır. İnternette tüm hayatımız boyunca okuyabileceğimiz ve öğrenebileceğimizden çok daha fazlası vardır ve asıl sorun, bu büyüyen ve sürekli genişleyen dünyada aradığımız şeyleri daha hızlı bulmak için arama motorlarını ve portalları nasıl kullanacağımızdır. 

Şimdiki neslin ve gelecek nesillerin okul, iş ve özel yaşamlarında internetten ayrı kalamayacakları kabul etmemiz gereken bir gerçektir.Bu konuda çocuklara yardımcı olmak, teknolojiye alışkın olmayan aileler için çok önemli bir görevdir. 

İnternet çocuğumu olumsuz etkiler mi? 

Yapılan araştırmalar, internet kullanımının yalnızlık, depresyon, sosyal ilişkilerden soyutlanma veya sosyal sapma davranışlarına neden olmadığını göstermektedir. Aksine, kendini yalnız hisseden, depresyona ve sosyal sapmaya yatkın ergenler internettte kendilerine uygun ortamları seçmektedir. 

Yine de çocuğunuz pornografik içerikli, şiddete veya başka sapkın davranışlara maruz bırakan bazı internet sitelerine tesadüfen de olsa girebilir veya,merak ve keşif duygularını doyurmak için bu tarz siteleri arayıp bulabilir. Bir başka durum ise, internetteki sohbet ortamlarında suistimal edici kişiler veya gruplar ile çocuğunuzun kontrolü dışında karşılaşabilmesidir. 

İnternetin çocuğum üzerindeki  olası olumsuz etkilerini nasıl gideririm? 

• Öncelikle, çocuÄŸunuzla karşılıklı güvene dayalı ve iletiÅŸime açık bir iliÅŸki kurmalısınız. Böylece çocuÄŸunuz internet ortamlarında rahatsız edici kiÅŸi veya durumlarla karşılaÅŸtığında sizden yardım alabileceÄŸini bilir.
• ÇocuÄŸunuz kadar interneti tanımalı ve kullanabiliyor olmalısınız. Böylece çocuÄŸunuzun internette neler yaptığı hakkında bilgi sahibi olarak yersiz endiÅŸelerden kurtulur, aynı zamanda onun neyle uÄŸraÅŸtığını takip edebilirsiniz. Ä°nternet kullanımını bilmiyorsanız bırakın çocuÄŸunuz size göstersin. Böylece onlara verdiÄŸiniz deÄŸeri göstermiÅŸ olur ve rehber rolünüzü kaybetmeden yeni bir ÅŸeyler öğrenmiÅŸ olursunuz.
• ÇocuÄŸunuzla birlikte internette zaman geçirmeli ve ona interneti kullanma biçimleri konusunda model olmalısınız. Birlikte bilgi aramak, kiÅŸisel internet sayfası hazırlamak veya resim ve müzik dosyaları bulup indirmek, çocuÄŸunuzla kaliteli zaman geçirmenizi de saÄŸlar.
• ÇocuÄŸunuzun internette ÅŸiddete, pornografiye veya benzer olumsuz uyaranlara maruz kalmaması için, öncelikle internet eriÅŸimi için gerekli filtreleme programlarının bilgisayarda olmasını saÄŸlamalısınız. Bunun için bilgisayar yazılımları ya da paket programları satan firmalarla görüşebilirsiniz.
• Evdeki bilgisayarınızı herkesin gözü önünde ortak bir yaÅŸam alanında bulundurmalısınız. Böylece bazı istenmedik durumların daha ortaya çıkmadan önüne geçebilirsiniz.
• EÄŸer çocuÄŸunuz internette sohbet ederken kimliÄŸini deÄŸiÅŸtiriyorsa, endiÅŸelenmeyin. Bununla beraber, o bunu alışkanlık haline getirdiyse, onun neden baÅŸka bir insan gibi davranma ihtiyacında olduÄŸunu anlamak daha iyi olacaktır.
• Ä°nternetin olumsuzlukları ve internette çocuÄŸunuzun karşılaÅŸabileceÄŸi istenmedik durumlarda neler yapabileceÄŸi hakkında onu bilgilendirmelisiniz. ÖrneÄŸin, kendisini rahatsız eden iletiÅŸimi sonlandırabileceÄŸini, internetten çıkabileceÄŸini söylemeniz bile çocuÄŸunuzun kendine güvenmesini ve kendisini sorumlu hissetmesini saÄŸlayacaktır.
• Ä°nternet kullanımı çocuÄŸunuzun ders çalışmasına, sosyal iliÅŸkilerine, sizinle olan iletiÅŸimine engel olacak ÅŸekilde artmadan ve internet etkinlikleri bir kaçınma aracı halini almadan, internet kullanımını makul   ölçülerde sınırlamalısınız. Varolan alışkanlığı yasakla sonlandırmaya çalışmak, internet kullanımını hem daha çekici hale getireceÄŸi hem de ergenlikte çocuÄŸunuzun özel yaÅŸamına müdahale olarak algılanacağı için iÅŸe yaramayabilir. Daha baÅŸtan belli zaman dilimlerinde ve belli bir süre için internet kullanımı alışkanlığını pekiÅŸtirmelisiniz.
• Ä°nternet kullanımı çocuÄŸunuzun gündelik yaÅŸamını sekteye uÄŸratacak bir düzeye geldiyse okuldaki rehber öğretmen veya bir uzmana baÅŸvurarak durumla baÅŸa çıkabilmek için profesyonel yardım almalısınız.  

Kaynaklar: 

*Çocuklar İçin Güvenli İnternet, Uzm.Psk. Kürşat Demirutku, Psikologlar Derneği Yayını.

* Güvenli İnternet Kullanımı-Aileniz Koruyun, Doç. Dr.Ayşen Gürcan,T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü,Ankara,2007.